Quanh một chữ "nhưng"

Khác với những công thức, những nguyên lý trong toán học, vật lý học hay hóa học, cuộc sống con người thường không đi theo một nguyên tắc bất biến nào cả. Mỗi xã hội có thể có những chuẩn mực chung, những ước lệ căn bản để các thành viên trong xã hội theo đó mà thực hiện. Tuy nhiên, mọi chuyện không phải lúc nào cũng diễn ra đúng theo chuẩn mực, và mọi người không phải lúc nào cũng ứng xử y chang theo ước lệ. Bởi chuyện đời thường hay đi kèm với một chữ "nhưng"!

Chương trình đại nhạc hội đã được chuẩn bị sẵn sàng cho đêm cuối tuần, nhưng bão tới bất ngờ, chính quyền chỉ thị toàn dân di tản. Thế là đại nhạc hội phải hoãn lại, chưa biết tới bao giờ.

Chuyến đi nghỉ hè của cả gia đình đã được chuẩn bị xong, nhưng 1 đứa con trở bệnh hiểm nghèo vào phút chót. Vậy là chuyến đi bị hủy bỏ.

Thiệp cưới đã phát, tiệc cưới đã cận kề, nhưng chú rể tử nạn bất ngờ, nên cô dâu phải để tang chồng trước khi đeo nhẫn cưới.

Những chữ "nhưng" này, không ai kiểm soát nổi! Thế nên đời mới luôn đầy những bất ngờ không thể tiên liệu!

Bởi vậy, mỗi khi phải nhận xét hay nêu ý kiến cá nhân trước 1 vấn đề gì đó, chính mình cũng hay kèm chữ "nhưng" trong phát biểu của mình. Lý thuyết thì như vầy, nhưng thực tế có thể khác, nên dĩ nhiên cũng không thể cứ theo lý thuyết mà kết luận! Nghe những phát biểu toàn chữ "nhưng" như vậy, có người nói mình "ba phải", người khác nói mình "quá thận trọng", hay có người lại cho rằng mình "quá bi quan" . Ai nói gì nói, mình vẫn luôn giữ lấy chữ "nhưng" này .

Sao lại là "quá bi quan" vì nhắc tới chữ "nhưng"? Đời vẫn đầy ra đó những bất ngờ ngoài tầm tay kia mà!

Người lái xe cẩn thận nhất vẫn có thể bị xe phía sau lủi tới lúc đang dừng đèn đỏ...

Bà mẹ chu đáo nhất vẫn có thể bó tay ngồi nhìn con mình nằm lịm trên giường bịnh vì một chứng bệnh bẩm sinh...

Người đàn ông thành đạt nhất, làm đến hiệu trưởng một trường tư nổi tiếng, có vợ đẹp con khôn, vẫn có thể hóa tâm thần khi trường sập, vợ con chết hết trong trận động đất kinh hoàng xảy ra tại thành phố nhà lúc bản thân mình đi công cán ở thành phố khác...

Đời là thế! Chuyện gì cũng có thể xảy ra ... Vậy thì tại sao không chuẩn bị sẵn cho mình tâm thế sẵn sàng ứng phó khi gặp bất trắc? Tại sao không kèm theo 1 chữ "nhưng" khi hoạch định cho mình hướng đi sắp tới?

Bi quan là khi cứ "nhưng" rồi chần chừ, rồi đổi hướng, hoặc chán nản, buông xuôi. Bi quan là khi cứ "nhưng" rồi rầu rĩ thở than, oán đời, hận người. Bi quan là khi cứ "nhưng" rồi vò đầu bứt tai cho rằng mình vô dụng bẩm sinh hay rủi ro mãn tính ... Chứ cứ "nhưng" rồi vạch ra sẵn phương án dự phòng cho trường hợp bất trắc thì khi hữu sự, chẳng phải đỡ bối rối biết bao không?

Thật ra chữ "nhưng" ấy cũng chẳng phải chỉ cần thiết cho chuyện suy tính về tương lai, mà cho cả khi giải quyết những vấn đề của hiện tại. Chuyện lớn chuyện nhỏ gì cũng vậy, một khi đã xảy ra thì ắt phải có nguyên nhân riêng của nó. Nếu mình không xét đến từng hoàn cảnh riêng biệt ảnh hưởng đến vấn đề đã xảy ra, có thể mình đã quá chú trọng đến lý mà quên mất cái tình. Hoặc cũng có thể mình chỉ biết bo bo nghĩ cho riêng mình, cho những người mình quý mến mà đã bỏ qua một vài nguyên tắc ứng xử nào đó trong xã hội ...! Nghĩ đi rồi thì cũng nên nghĩ lại, coi chuyện như vậy mà mình giải quyết như vầy thì đã thấu cả tình và đạt cả lý hay chưa. Bỏ quên chữ "nhưng" này, có khi mình thành 1 cái máy ... chấm công vô tri vô giác, hoặc ngược lại, chỉ là 1 kẻ chuyên bo bo ôm lấy quyền lợi chính mình hoặc người thân của mình mà bất chấp nguyên tắc hay luật lệ.

Đằng sau chữ "nhưng" thường là những bất trắc khó lường của cuộc sống, hay những ẩn tình khó diễn tả của người trong cuộc. Vậy thì tại sao cho rằng câu trả lời với những chữ "nhưng" là bi quan hay quá thận trọng?

Với mình , kèm thêm chữ "nhưng" chẳng có gì là bi quan cả, và cũng không phải là quá thận trọng. Đó chỉ là sự thận trọng tối thiểu cần có để trong hiện tại đừng hành xử quá máy móc hoặc quá cảm tính, và trong tương lai thì không phải hụt chân khi chuyện đời không diễn ra như mình mong muốn mà thôi.

Chữ "nhưng", chẳng phải chuyện đời vẫn thường hay đi kèm với một chữ "nhưng" đó sao? ...