Đi Mỹ định cư – Học gì & chuẩn bị gì trước khi đi?

 **  Trước khi đi Mỹ, tui cũng chuẩn bị nhiều thứ lắm, cả tinh thần lẫn phi tinh thần, mà rốt cuộc vẫn không đủ. Bởi vậy cũng bị nhiều thực tế phũ phàng làm cho sốc toàn diện… Nhân danh cái sự đau thương của chính mình, tui nghiên cứu thêm chút đỉnh để viết tiếp bài này. Hy vọng có thể giúp được chút ít cho ai
đó đang sửa soạn lên đường.

Sách có câu “Biết người biết ta, trăm trận trăm thắng”. Câu này áp dụng đâu cũng hợp lý, mà hình như câu này áp dụng cho “trận … nghề” của người đi Mỹ định cư càng hợp hơn. Bởi dù cho đi Mỹ định cư chỉ là 1 cuộc “chuyển chỗ ở” bình thường thôi thì đó cũng là 1 cái chuyển tới nửa vòng trái đất, đến 1 nơi xa lắc xa lơ nhà cũ của mình cả về nghĩa đen lẫn nghĩa bóng! Xã hội, ngôn ngữ , văn hóa, chính quyền vv… cái gì cũng khác xa! Hổng biết “người” có những cơ hội gì dành cho ta, có cản trở gì đối với ta thì làm sao ra trận? Biết người rồi, mà không biết ta có hoàn cảnh, điều kiện như thế nào, khả năng ra sao … thì chắc cũng khó lòng mà “thắng”…

Trong bài trước, người viết đã cố gắng phác họa sơ vài nét về “thị trường nghề nghiệp” ở Mỹ, coi như những thông tin chung chung nhất để “biết người”. Ở từng tiểu bang, từng thành phố, thực tế chắc chắn sẽ khác hơn, đòi hỏi người mới đến phải tự nghiên cứu thêm. Còn việc “biết ta”, chắc chỉ có mỗi người mới tự nhìn lại hoàn cảnh riêng của mình để biết mình “có gì” …

-          Tình trạng gia đình: Độc thân hay đã kết hôn, qua Mỹ sống với chồng/vợ hoặc với cha mẹ, anh chị, ở riêng hay sống chung đại gia đình, có con nhỏ hay không, con còn nhỏ xíu hay đã đi học, có ai phụ giúp gì không hay sẽ phải hoàn toàn tự lực cánh sinh vv…

-          Điều kiện tài chính: Có “vốn liếng” gì ở VN đem qua không, có bắt buộc phải đi làm ngay/sớm để lo kinh tế gia đình hay không, nếu có thể chịu được 1 thời gian không đi làm thì trong bao lâu…

-          Trình độ học vấn và/hoặc kinh nghiệm chuyên môn: Ở VN đã có nghề nghiệp gì trước chưa, nghề đó qua Mỹ có tiếp tục được không, trình độ Anh văn ở mức nào (chỉ nghe nói giao tiếp, đã đọc viết được kha khá, sử dụng lưu loát trong công việc, có thể nghiên cứu vv…); học vấn ở VN đến đâu (chỉ biết đọc biết viết, hay tốt
nghiệp phổ thông, cao đẳng, đại học vv…). Nếu đã hơi hơi có tuổi (hơn 30 – 40 chẳng hạn) thì còn học “vô” nữa không vv…

Nghiêm túc nhìn nhận lại hoàn cảnh của mình ở những điểm mấu chốt đó rồi, người ta sơ bộ sẽ có thể vạch ra cho mình hướng đi cơ bản nhất

-          Sẽ học nghề hay học văn hóa?

-          Nếu học văn hóa thì liệu có thể tập trung chỉ học thôi không? Hay sẽ phải vừa làm thêm vừa học?

Xin phép không bàn tới chuyện ai ở hoàn cảnh nào nên chọn hướng đi nào. Trong phạm vi hiểu biết hạn hẹp của mình, người viết chỉ dám nêu ra vài chọn lựa dưới đây:

·         Học nghề: Thật ra, không phải nghề gì có ở Mỹ thì cũng có thể học trước ở VN. Và ngược lại, cũng không phải nghề nào học ở VN qua Mỹ cũng làm được. Có chăng, bạn chỉ có thể học trước cho biết làm, cho quen tay quen chân, để khi qua Mỹ cũng
đỡ phần bỡ ngỡ thôi.

o        Nghề nail, uốn tóc & massage: Nếu dự tính theo nghề này khi qua Mỹ, có lẽ bạn chỉ nên học trước ở VN để làm cho quen. Chứ khi qua Mỹ thì dù đã có lành nghề tới đâu, bạn cũng phải học đủ giờ, thi đủ bài mới lấy được giấy phép hành nghề. Có điều, ai đã quen tay làm ở VN thì khi đã có giấy phép, ra ngoài làm sẽ dễ lên tay nghề hơn, khả năng có thu nhập cao cũng nhiều hơn

o        Nghề may: Mở 1 cái tiệm may ở Mỹ thì không chắc đã là 1 thương vụ béo bở, nhưng nếu bạn biết sửa quần áo lành nghề thì bạn có nhiều cơ hội lắm. Như đã nói ở bài trước, người Mỹ đa số mua quần áo may sẵn rồi về đem đi chỉnh lại cho vừa (gọi là alteration). Nếu bạn “trị” được tất cả những thủ thuật để chỉnh sửa quần áo cho vừa vặn: lên/hạ lai, bóp/thả eo/ngực/lưng quần, thay dây kéo, đơm nút, mạng chỗ rách, làm được cho cả áo đầm đắt tiền, quần áo vest vv… thì bạn không lo thiếu khách hàng đâu. Bạn nào dự tính vừa phải đi học, vừa phải làm thêm thì học trước nghề này cũng là một giải pháp hay.

o        Nghề nấu ăn: Nếu bạn có khiếu nấu ăn và nhắm mình đủ tài chính, đủ sức mở nhà hàng thì cũng nên học nghề nấu ăn, luyện càng nhiều món ngon càng tốt. Qua đây, bạn có thể khởi nghiệp từ chỗ phụ bếp, rồi sau đó nấu cơm tháng …từ từ mở nhà hàng.

o        Nghề mộc: Đóng tủ kệ, bàn ghế vv…

o        Nghề sửa chữa nhỏ (sửa cửa, sửa ống nước, đổ xi măng, lót gạch vv…???): Học chuyên 1 món thì có thể hơi khó hành nghề, nhưng nếu bạn làm được hết những bài sửa chữa vặt trong nhà thì ít nhất bạn có thể tự chăm sóc ngôi nhà của
mình, sau nữa là có thể nhận sửa cho người ta.

·         Học văn hóa: Lẽ đương nhiên, nếu qua Mỹ trước 18 tuổi thì bạn bắt buộc phải vô học lại trung học. Nhưng nếu bạn đã quá tuổi bắt buộc đến trường, mà vẫn muốn học để lấy bằng cấp của Mỹ thì bạn vẫn có thừa cơ hội. Điều kiện duy nhất bạn bắt buộc phải có là 1 quyết tâm sắt đá: Tôi muốn học! Và để cho cái quyết tâm đó phát huy hết tác dụng giúp bạn vượt mọi khó khăn theo đuổi sự nghiệp học hành thì bạn cũng có thể chuẩn bị 1 số việc trước khi đi:

o        Sao y, dịch ra tiếng Anh và công chứng toàn bộ bằng cấp, bảng điểm đã có ở VN: Dù đó chỉ mới là bằng tú tài hay bằng cao đẳng thì bạn cũng cứ chuẩn bị để đem theo. Biết đâu bạn may mắn, bằng cấp của bạn được chấp thuận (toàn
bộ hoặc 1 phần) ở Mỹ thì sao? Bạn sẽ đỡ mất 1 khoản thời gian (và tiền bạc) đáng kể.

o        Lên internet, tìm hiểu càng nhiều càng tốt về hệ thống giáo dục, trường lớp ở nơi mình sắp đến. Nếu được thì nhờ người nhà ở Mỹ hỗ trợ thêm, tìm chọn những trường tốt, thích hợp cho mình, coi họ có yêu cầu gì đặc biệt trước
khi đăng ký học không (Có trường đòi TOEFL, TOEIC or TSE, có trường đòi GMAT, hoặc SAT…) Thường thì các kỳ thi GMAT, SAT đều có bài luyện thi online. Có thời gian, bạn cứ nghiên cứu trước các bài luyện thi này, làm thử coi sức mình ra sao, mà cũng là để làm quen với kỳ thi của họ. Như vậy, khi qua tới nơi, muốn đăng ký học, bạn cũng biết trước mình cần phải làm gì

o        Học Anh văn: Đây là yếu tố quan trọng nhất, quyết định việc bạn có thể theo được chương trình học mình đã chọn hay không. Và nếu đã quyết định theo học chương trình đại học, cao đẳng, bạn càng nên tranh thủ thời gian ở Việt
Nam để luyện Anh văn càng nhiều càng tốt. Nếu được, đề nghị bạn đầu tư học ở các trung tâm uy tín, có giảng viên nước ngoài giảng dạy để bạn có thể chủ động luyện được những kỹ năng quan trọng, cần thiết cho việc học trên giảng đường

§         Kỹ năng nghe: Nghe người Việt nói tiếng Anh không giống như nghe người Mỹ nói tiếng Anh! Nếu bạn chỉ quen nghe giọng của giáo viên VN, 90% là qua đây bạn sẽ không nghe nổi người Mỹ nói

§         Kỹ năng nói: Học với người nước ngoài, bạn sẽ tập được thói quen nói với người nước ngoài, khống chế được sự nhút nhát (nếu có) trong giao tiếp ngoại ngữ

§         Kỹ năng đọc & viết: Tốt nhất là bạn nên đăng ký những chương trình luyện thi TOEFL, TOEIC … để luyện 2 kỹ năng này, cộng luôn khả năng nghe lecture. Bằng không, những chương trình dạy AV khác có thể không trang bị đủ cho bạn kỹ năng đọc được những bài viết với văn phạm chuẩn của textbook, hoặc kỹ năng viết được essay theo yêu cầu của trường ở Mỹ.

Ngoài chuyện học hành, bạn còn nên chuẩn bị thật tốt về mặt tinh thần. Có lẽ phần đông những người chuẩn bị đi Mỹ định cư đều chuẩn bị sẵn tinh thần để đến với xứ sở tự do, miền đất của cơ hội, của tương lai vv… Điều đó hoàn toàn đúng. Nhưng nếu chỉ như vậy thì không đủ. Chuyến đi đến Mỹ định cư còn mang tới cho bạn và gia đình rất nhiều thử thách nghiệt ngã mà nếu không vững lòng, không có tinh thần “thép”, bạn sẽ dễ dàng bỏ cuộc giữa chừng. Nói “bỏ cuộc” không có nghĩa là bạn sẽ khăn gói quay về VN sống (cũng có, nhưng ít người làm vậy). Mà “bỏ cuộc”, ở đây, có thể là bạn sẽ từ bỏ hết những dự định tốt đẹp đã có, chấp nhận cuộc sống tạm bợ cho qua kiếp tha hương…

Vậy thì bạn ơi, hãy chuẩn bị cho mình 1 tinh thần thật vững vàng, rằng “cho dù có xảy ra chuyện gì tối tệ đền đâu (mà sự thật thì chuyện tệ hại gì cũng có thể xảy ra trong những năm tháng đầu tiên nơi xứ người…) thì mình cũng sẽ phải bình tâm, vững trí mà tìm cách giải quyết. Nhất định không buông xuôi!”

“Sắm sửa” được cho mình 2 điều cơ bản đó (chuyện học hành/nghề nghiệp & tinh thần) cho hành trang trước khi đi, tin rằng bạn sẽ đứng vững và đi tốt con đường mình đã chọn. Dù là thời gian đầu của cuộc sống mới nơi xứ người sẽ đầy dẫy những cú sốc có thể làm bạn tối tăm mặt mày…

 

Bài 1: Đi Mỹ định cư - Có thật sự đổi đời?

Bài 2: Đi Mỹ định cư - Nghề gì sống được?

Bài 3: Đi Mỹ định cư - Học gì, chuẩn bị gì trước khi đi?

Bài 4: Đi Mỹ định cư - Chuẩn bị tinh thần, tại sao và như thế nào?

Bài 5: Đi Mỹ định cư - Bo nus track - vài kinh nghiệm bản thân

Đi Mỹ định cư - Nghề gì sống được?

** Cũng không có tham vọng liệt kê toàn bộ nghề nghiệp mà người Việt di dân thời nay có thể làm khi định cư ở Mỹ, tui chỉ dám hệ thống những nghề nghiệp mình đã nghe qua, đã biết tới  thành từng nhóm để bà con dễ hình dung thôi nghen.

Chắc khỏi nói thì ai cũng biết là ở Mỹ hay ở nước nào thì tay cũng phải làm, hàm mới có cái mà nhai. Không những vậy, ở Mỹ này, còn phải tâm niệm “nghề gì cũng làm được” thì mới mong tồn tại được. Ai đó ở VN đã quen làm việc nhàn hạ, sướng thân (mà vẫn rủng rỉnh tiền xài), hoặc thậm chí ngồi mát ăn bát vàng … mà qua đây giữ nguyên suy nghĩ cũ, chê ỏng chê eo “việc này cực thân”, “việc kia thấp kém”, “việc nọ lương bèo” … thì chắc là sẽ thấy đời khổ sở biết bao nhiêu, hoặc thậm chí bỏ về cho sớm…Nhưng mà, chọn được việc làm vừa đủ nuôi sống bản thân và gia đình mà vừa phù hợp với sức mình thì cũng không phải là chuyện dễ dàng. Người ta cũng cần phải tham khảo nhiều, biết sức mình (cả sức khỏe, lẫn sức … tiền và khả năng nữa) thì mới chọn được đúng đường đi. Mà nghề nghiệp ở cái xứ Mỹ này thì đúng là … vô số. “Trình độ chuyên môn” cỡ nào cũng có công việc phù hợp hết. Phạm vi bài này sẽ không bàn sâu tới chi tiết của từng ngành nghề, chỉ cố gắng hệ thống lại một số trong cả rừng nghề nghiệp đó thành từng nhóm như vầy:

·   Không cần biết tiếng Mỹ, không cần bằng cấp

o        Không cần giấy phép:

§         Làm cho nhà hàng/quán ăn VN: phục vụ bàn hoặc phụ bếp

§         Làm trong chợ VN: đứng quầy tính tiền hoặc phụ sắp xếp hàng lên kệ

§         Làm trong tiệm giặt ủi: bấm thẻ cho quần áo dơ, đứng máy giặt, máy ủi, hoặc móc đồ lên giá. Muốn đứng trên quầy thì phải biết tiếng Mỹ khá tốt. Còn làm trong xưởng giặt, ủi hoặc móc đồ lên giá thì phải có sức khỏe để đứng suốt ngày trong cái nóng hầm hập của xưởng..

§         Sửa quần áo: sửa thuê cho tiệm giặt hoặc mở tiệm riêng. Người Mỹ toàn mua đồ may sẵn về bận nên đâu có vừa khít. Hầu như ai cũng phải đem đi lên lai, bóp ống. Thậm chí áo đứt cái nút cũng xách ra tiệm … Nghề này cũng hốt bạc lắm

§         Cắt cỏ: nhận cắt thuê cho những gia đình neo người

§         Sửa chữa, xây dựng nhỏ: lót gạch, đổ sân xi măng, sửa ống nước vv…

§         Làm thợ lắp ráp cho hãng, xưởng của Mỹ

o        Phải thi lấy bằng hành nghề (license):

§         Giữ trẻ: Học rồi thi lấy cái license, có thể giữ tại nhà mình hoặc tới ở luôn tại nhà người ta (những gd khá giả có thể thuê nanny bao lương)

§         Làm nail, làm tóc: Học đủ số giờ quy định của từng tiểu bang rồi thi lấy license, ra làm cho tiệm người ta. Từ từ tích lũy, chừng nào đủ vốn thì tự mở tiệm riêng

§         Massage: Cũng phải học lấy license. Thường là làm cho spa.

** Thuận lợi:

-          Không cần biết rành tiếng Mỹ, vẫn có thể có việc làm

-          Không cần có sẵn kinh nghiệm

-          Thời gian đào tạo ngắn (với nghề cần license), nên có thể mau đi làm, mau có tiền ổn định cuộc sống

-          Thời gian khá linh hoạt, không nhất thiết phải đi làm từ 7-8 giờ sáng mỗi ngày, thậm chí với một số công việc, người ta còn có thể chủ động chọn giờ làm tùy thích

-          Những công việc có tiền tip thì thu nhập thực tế cao hơn (nhiều) so với thu nhập trên giấy tờ

-          Thường là được lãnh ½ lương bằng tiền mặt, dễ … giấu bớt thu nhập khi khai thuế

-          Riêng việc làm cho hãng xưởng Mỹ thì có thể có đầy đủ lợi tức

** Bất lợi:

-          Những công việc này thường chỉ có ở nơi có đông người Việt (Cali, Texas vv…)

-          Công việc ở nhà hàng, chợ, tiệm giặt ủi, cắt cỏ vv… đều là những việc rất nặng nhọc, đòi hỏi sức khỏe tốt. Mà phải chịu cực lắm lắm nữa.

-          Tuy là thời gian linh hoạt, nhưng thực ra, lại mất nhiều thời gian hơn cả, vì thường phải làm trễ, làm cả cuối tuần (nail, tóc, quán ăn, tiệm giặt). Phụ nữ có con nhỏ mà làm những nghề này thì con bị thiệt thòi vì mẹ toàn phải làm về trễ, làm cuối tuần. Tối ngày con cứ phải quanh quẩn với người giữ trẻ vv…

-          Chủ yếu là làm cho doanh nghiệp nhỏ nên hoàn toàn không có lợi tức gì khác ngoài lương: không bảo hiểm, không quỹ hưu, không ngày phép vv…

-          Công việc không ổn định lắm, rất dễ bị thay đổi (tiệm đóng cửa, đổi chủ vv…)

-          Nghề giữ trẻ bị ràng buộc rất gắt gao về luật bảo vệ trẻ em. Sơ suất nhỏ xíu cũng có thể bị treo bằng, phạt vạ, hoặc thậm chí tù đày

-          Nghề nail & tóc cực kỳ nguy hại cho sức khỏe vì tiếp xúc thường xuyên, lâu dài với hóa chất độc hại. Tư thế đứng hoài, ngồi lâu cũng gây bệnh đau lưng về sau.

·   Cần bằng hành nghề, cần tiếng Mỹ kha khá

o        Phụ tá cho bác sĩ, nha sĩ, dược sĩ: Có thể làm trong bệnh viện hoặc phòng mạch, nhà thuốc.

o        Medical biller, medical coder (nghề này không có ở VN nên không dịch ra tiếng Việt): Giúp cho bv hoặc các phòng mạch code bệnh của bệnh nhân rồi làm thủ tục yêu cầu bảo hiểm thanh toán cho dịch vụ mà bv hoặc phòng mạch đã thực hiện cho bệnh nhân có bảo hiểm

o        Bán bảo hiểm

o        Môi giới địa ốc

o        Bán vé máy bay

** Thuận lợi:

-          Nói chung thì thu nhập của những việc này là khá tốt

-          Nếu làm việc trong bv, trong công ty lớn thì cũng có bảo hiểm, có quỹ hưu trí vv…

** Bất lợi:

-          Bắt buộc phải biết tiếng Mỹ đủ để nghe, hiểu và nói chuyện trực tiếp với người Mỹ

-          Làm trong bệnh viện thì phải làm ca kíp, cuối tuần thì tuần nghỉ tuần làm, ngày lễ nghỉ cũng bị hạn chế.

-          Làm cho phòng mạch thì được rảnh rỗi nhiều, nhưng lợi tức không đầy đủ

-          Bán bảo hiểm, địa ốc, vé máy bay vv… thì bấp bênh vì tùy thuộc nhiều ở tình hình kinh tế

·   Đòi hỏi bằng cao đẳng, đại học

Hình như đã cầm cái bằng cao đẳng với đại học trong tay thì cũng phải rành tiếng Mỹ (hơn 2 nhóm trên), và cơ hội chọn nghề nghiệp mình yêu thích cũng có nhiều hơn. Xin miễn liệt kê những ngành nghề nằm trong nhóm này.

** Thuận lợi:

-          Thu nhập trên trung bình, hoặc cao, và khá ổn định

-          Lợi tức đầy đủ: bảo hiểm, quỹ hưu trí, ngày nghỉ hưởng lương, ngày phép vv… (dĩ nhiên, cũng tùy hãng, tùy công việc mà lợi tức này cao hay thấp)

-          Giờ giấc thông thường là cố định (8:00am ~ 5:00pm), nghỉ cuối tuần, nghỉ ngày lễ của Liên bang. Có nhiều nghề còn được “work from home” vài ngày trong tuần

-          Người có quốc tịch nếu xin được việc làm cho chính phủ liên bang thì gần như ổn định cả đời

-          Có thể được hỗ trợ học phí nếu xin học nâng cao

** Bất lợi /Khó khăn:

-          Vốn tiếng Anh phải đủ để nghe được lecture, đọc được textbook (chứ không phải nghe nói chuyện hàng ngày, hoặc đọc tiếng Anh phổ thông) thì mới học được cao đẳng, đại học

-          Mất khá nhiều thời gian & công sức mới lấy được bằng

-          Cũng có nhiều công việc bấp bênh vì tùy thuộc vào tình hình kinh tế

Vì chỉ dựa trên hiểu biết riêng và chủ quan của người viết nên bài này chắc chắn còn thiếu rất nhiều nghề nghiệp “khả thi” dành cho người Việt di dân qua Mỹ thời nay. Bạn nào có đóng góp, bổ sung gì thêm thì xin hoan nghênh 2 tay 2 chân nghen.

Bài 1: Đi Mỹ định cư - Có thật sự đổi đời?

Bài 2: Đi Mỹ định cư - Nghề gì sống được?

Bài 3: Đi Mỹ định cư - Học gì, chuẩn bị gì trước khi đi?

Bài 4: Đi Mỹ định cư - Chuẩn bị tinh thần, tại sao và như thế nào?

Bài 5: Đi Mỹ định cư - Bo nus track - vài kinh nghiệm bản thân

Đi Mỹ định cư - có thật sự đổi đời?

** Có vài người bà con của tui đang chuẩn bị phỏng vấn đi Mỹ. Bản thân tui cũng đang làm hồ sơ bảo lãnh anh chị tui… Mới đây, bạn zZ cũng hỏi bâng quơ là đi Mỹ cần chuẩn bị gì để bạn sửa soạn đón vợ con… Nghĩ tới nghĩ lui, tui mạn phép viết loạt bài này. Xin nói trước là tui chỉ dựa trên quan sát, nhận xét và kinh nghiệm của riêng tui thôi. Thế nào cũng có nhiều sơ sót. Ai thấy có gì hổng phải, vui lòng chỉ giáo dùm (chớ đừng chửi tui, tội nghiệp)… Xin lỗi, và cám ơn trước hen!

Nói tới "đổi đời", người ta hay nghĩ tới ý nghĩa tích cực, rằng cuộc đời đã được thay đổi theo hướng tốt hơn, sáng sủa hơn. Và cũng thật tự nhiên, rất nhiều người cũng mặc nhiên gắn từ “đổi đời” này với việc “đi Mỹ định cư”. Thật vậy không? Khách quan mà nói, thì chắc chắn, không nhiều thì ít, cuộc sống người nào từ Việt Nam qua Mỹ định cư cũng thay đổi. (Mà hình như nhiều chứ không thể ít). Chỉ có điều, sự thay đổi đó là tốt đẹp hơn, sáng sủa ra, hay cơ cực đi, tăm tối lại … thì cũng tùy từng người, từng gia đình, từng hoàn cảnh. Và chỉ có bản thân người trong cuộc mới thật sự hiểu đời mình đã thay đổi ra sao mà thôi.

Thập niên 80-90, người đi Mỹ đa phần là vượt biên, rồi ODP, rồi HO (còn được gọi là thuyền nhân, là người tị nạn chính trị). Với những người đã phải “tháo chạy” chế độ Cộng sản ở VN thì đương nhiên, cuộc sống mới ở đất Hoa Kỳ (hoặc 1 nước thứ ba khác) gần như là chọn lựa duy nhất, tốt đẹp nhất. Họ được thoát khỏi “gông xiềng” vô hình của chế độ, được hít thở bầu không khí tự do, được sống trong đầy đủ quyền lợi và nghĩa vụ của con người. Dầu rằng ai trong số họ cũng đều đã từng phải trải qua những tháng ngày đầu tiên vô cùng nhọc nhằn, gian khó để sống nơi xứ lạ quê người, nhưng hầu như tất cả những người VN di dân thời kỳ đó đều đã đạt được American dream của mình.

Khi những thuyền nhân, những người tị nạn chính trị đó đã ổn định cuộc sống trên xứ người, họ lại lần hồi bảo lãnh thân nhân ở VN sang đoàn tụ gia đình. Nhiều người quay về VN cưới vợ, lấy chồng, rồi cũng đón vợ, chồng, con cái qua theo. Phải công nhận, nhiều gia đình đoàn tụ vui vẻ, hạnh phúc. Cuộc sống thật sự sang trang theo đúng ý nghĩa tốt đẹp của nó. Nhưng với nhiều gia đình thì xung đột, bi kịch cũng từ chuyện “đoàn tụ” này mà ra…Người viết bài này không dám nói là tất cả… nhưng quả tình là có những câu chuyện cười ra nước mắt…

·         Gia đình tan nát

Hồi anh chị 7 còn ở VN thì anh là họa viên kiến trúc, chị ở nhà nội trợ nuôi con. Họ có 2 đứa con (1 trai 1 gái) xinh xắn, ngoan ngoãn. Anh chị ở sát vách nhà với mẹ ruột của anh. Đại gia đình anh sống quây quần gần nhau, đầm ấm, thuận hòa. Chị cũng được gia đình chồng quý mến. Ba mẹ ruột chị bảo lãnh vợ chồng anh chị qua Mỹ. Qua tới nơi, anh quyết tâm đi học để theo nghề họa viên kiến trúc. Chị thì bắt tay vô nghề nail. Chị muốn anh cũng lo làm nail cho lẹ, và có nhiều tiền như chị… Anh vẫn kiên quyết học. Vợ chồng mâu thuẫn. Ỷ có tiền, chị lên giọng với chồng. Chị dạy con gọi 911 khi ba nó rầy la lớn tiếng. Chị cặp bồ ngay trước mặt con. Thằng con trai của anh chị mới vô tới lớp 10 đã trốn học liên miên. Anh bị ra tòa mấy lần về tội con bỏ học… Cuối cùng, họ ly dị… Thằng con trai về VN cưới vợ, có con ở tuổi 20, giờ đang lo đi làm để bảo lãnh vợ con. Đứa con gái ở với mẹ, mà cứ trốn về kiếm ba. Giấc mơ Mỹ đâu chưa thấy, chỉ thấy gia đình họ nát tan.

·        Anh em sứt mẻ

Người anh vượt biên qua Mỹ từ đầu thập niên 80. Ở VN, người em rể là thợ sửa đồng hồ lành nghề, làm ăn rất khấm khá ở CD, cô em gái thì chỉ việc ở nhà lo cơm nước cho chồng và 3 đứa con trai. Vợ chồng người em gái thì thuộc diện HO, có anh bảo trợ, nên khi qua Mỹ là về cùng tiểu bang với anh. Mới qua, họ ở chung nhà. Không biết vì người chị dâu không thích có người lạ trong nhà hay vì lý do gì, mà được 2 tháng là anh đuổi em đi. Một buổi chiều mùa đông lạnh cắt da, vợ chồng người em đi làm về đã thấy anh để sẵn vali của mình ngay trước cửa. Anh chở gia đình em tới 1 cái apartment đã mướn sẵn, rồi để cả nhà ở lại đó, quay đi. Vợ chồng con cái họ phải tự xoay sở cho qua mùa đông đầu tiên nơi xứ người (trong khi cả nhà đều hổng rành tiếng Mỹ)… Gần chục năm rồi, cuộc sống giờ cũng ổn định rồi, mà người em gái vẫn còn hận ông anh ngút trời!

·         Cha con oán trách:

Anh vượt biên đi Mỹ từ hồi chưa 20 tuổi. Một thân 1 mình bươn chải xứ người. Rồi anh bảo lãnh cha mình qua. Lúc đó ông cũng chưa phải già cả gì. Chừng đầu 50 thì phải. Ở Mỹ này thì tuổi đó còn dư sức đi làm. Nhưng ông không thích làm. Ông nói không muốn đi làm công cho ai. Thì thôi, anh cũng có thể nuôi được cha mình. Nhưng ông muốn anh phải lo đưa ông đi đây đó chơi cho vui tuổi già, phải sắm sửa nọ kia cho ông lấy le vv… Anh chỉ là 1 dược tá trong bệnh viện, anh còn phải đi làm, phải nuôi sống bản thân, và nuôi ông nữa chứ! Anh không chìu ông nổi! Ông giận hờn, và cuối cùng là đùng đùng bỏ về VN sống …

·         Tương lai mờ mịt:

Ở SG, chị làm việc trong 1 công ty nước ngoài. Chẳng phải quý tộc gì, nhưng lương tháng cũng tính bằng USD, mua sắm cũng có thể chọn hàng cao cấp, giải trí cũng tha hồ tùy thích. Rồi chị lấy chồng Việt kiều. Chồng chị hứa qua Mỹ sẽ cho chị đi học rồi tìm việc làm thích hợp. Qua tới nơi, chưa kịp học gì thì chị cấn thai. Sinh con ra, ở nhà giữ con, rồi giữ cả cháu chồng. Anh cũng lớn tuổi rồi, phải lật đật sanh luôn 2 đứa… Thế là học cũng không, mà đi làm cũng chẳng… Tới giờ, chị vẫn loay hoay ở nhà nuôi con, giữ cháu. Ừ, gì thì cũng có chồng lo, sướng chớ! Nhưng, nói dại, lỡ anh có mệnh hệ gì, chị và 2 nhóc sống làm sao? Chừng đó mới loay hoay lo kiếm việc làm, chẳng phải mờ mịt lắm sao?

Kể những mẩu chuyện trên ra đây, người viết bài này chẳng có ý phê phán hay phiền trách gì bất cứ ai trong từng chuyện. Cũng chẳng có ý định lấy đó làm mẫu số chung cho tất cả những trường hợp đoàn tụ gia đình của người VN trên khắp nước Mỹ. Bởi mỗi cây mỗi hoa, mỗi nhà mỗi cảnh. Và chuyện gì thì cũng có nguyên nhân sâu xa của nó, mà người ngoài không tài nào hiểu cho được tới chân tơ kẽ tóc. Có chăng, chỉ mạn phép nhận xét chung chung, rằng chuyện xảy ra như vậy, có lẽ phần nhiều là vì những gia đình đó, những người đó, trước khi đặt chân lên đất Mỹ, đã chưa thật sự chuẩn bị đầy đủ “hành trang” để hòa nhập vô cuộc sống mới, ở một nơi hoàn toàn mới.

Nói “hành trang” thì nghe to tát, chứ thật ra, theo thiển ý của riêng người viết bài này, thì cái cần chuẩn bị, tuy rất quan trọng, nhưng cũng chẳng phải là ngoài khả năng ai cả! Đã quyết định xây cuộc sống mới trên xứ người thì ít nhất cũng cần xác định mình sẽ làm gì để sống, và cũng phải chuẩn bị sẵn tinh thần đương đầu với bất kỳ thứ khó khăn gì có thể xảy ra…

Tiếc là không phải ai cũng chuẩn bị được 2 món cơ bản đó cho hành trang của mình… Để rồi cuộc sống mới nơi xứ người lại hóa ra bi kịch …Bởi vậy, ai có ý định sẽ qua Mỹ định cư thì cần lắm một sự chuẩn bị chu đáo, mới mong “giấc mơ Mỹ” có cơ hội trở thành sự thật…

Bài 1: Đi Mỹ định cư - Có thật sự đổi đời?

Bài 2: Đi Mỹ định cư - Nghề gì sống được?

Bài 3: Đi Mỹ định cư - Học gì, chuẩn bị gì trước khi đi?

Bài 4: Đi Mỹ định cư - Chuẩn bị tinh thần, tại sao và như thế nào?

Bài 5: Đi Mỹ định cư - Bo nus track - vài kinh nghiệm bản thân