Hãy đặt chân mình vô đôi giày của người khác

Thỉnh thoảng, khi có thời gian rảnh rỗi mà lại không có hứng viết lách gì, tôi hay đọc báo online. Đọc gì thì đọc, thế nào rồi cuối cùng cũng ghé vô mục “Tâm sự” một lát. Ở đó, tôi có thể thấy cuộc đời dưới rất nhiều lăng kính. Thấy, để biết có nhiều mảnh đời còn cay đắng, tả tơi hơn mình gấp vạn lần. Thấy, để bớt thở than, đỡ chán chường. Thấy, để hiểu mình vẫn cứ phải cố gắng nhiều hơn, không vì mình thì cũng vì con gái mình, vì những người thân yêu quanh mình…

Mà đọc cái mục “tâm sự” này cũng có nhiều cái dở khóc dở cười!!! Cứ 1 người có tâm sự gì muốn giãi bày, đăng lên báo xong là sẽ có nhiều người xúm vô chia sẻ, động viên, và đa số là khuyên bảo… Cái hay là có nhiều người chia sẻ, động viên rất chân tình, hoặc khuyên bảo rất chí lý. Nhưng cái buồn cười là ở chỗ, nhiều người lại cứ “dạy đời” người ta theo kiểu cực kỳ ấu trĩ!!! Đọc từ đầu tới cuối, có thể thấy không biết bao nhiêu là bài học đạo lý làm người, bao nhiêu là chân lý Khổng Mạnh vv … nhưng bói mãi không ra được nửa chữ có tình người …

Bạn gái trẻ tâm sự chuyện lỡ mang thai rồi người yêu ruồng bỏ, rồi trắc trở về sau vv… thì sẽ có một số người đáng kể mắng cho là sa đọa, là mất nết, là hư hỏng … Có khi người ta còn “nâng tầm” vấn đề lên thành chuyện trinh tiết của người phụ nữ, thành luân lý phụ nữ thời xưa thời nay … vân vân và vân vân

Những người vợ lên than thở chuyện chồng có bồ nhí, vợ bé, chồng lo chơi bời bỏ bê gia đình thì bên cạnh những người phụ nữ thông cảm sâu sắc cũng sẽ có vô số người giảng giải là chỉ vì người vợ không dịu dàng, không chu đáo, không công dụng ngôn hạnh, không biết giữ chồng mới ra nông nổi.

Con dâu mà than chuyện nhà chồng, mẹ chồng cay nghiệt thì cũng sẽ có người dạy là phải biết coi mẹ chồng như mẹ ruột, phải nhớ mẹ chồng chính là người đã sinh ra cho mình 1 ông chồng, hoặc có người nhắc nhở là phải coi lại coi có làm điều gì lỗi đạo dâu con không mới bị như vậy vv…

Anh đàn ông nào than chuyện vợ ngoại tình, vợ đoảng thì cũng sẽ có những người giảng cho vài bài moral thậm thượt rằng anh không thực hiện tốt cái đạo làm chồng nên vợ mới ngoại tình, anh không biết dạy vợ nên vợ mới đoảng, vv .. và vv…

Thú thật, đọc những bài chia sẻ kiểu dạy đời đó, tôi cứ vừa tủm tỉm cười vừa lầu bầu chửi  Bởi những người đó thường viết rất hay. Văn chương, câu cú đều chuẩn cả, chứng tỏ cũng có trình độ nhất định, và lý ra cũng có 1 vốn sống nhất định. Ấy vậy mà chẳng hiểu sao lại suy nghĩ phiến diện đến thế. Cứ như ếch ngồi đáy giếng!

Và tôi tủm tỉm cười cũng bởi hình như những người đó giống tôi hồi còn trẻ…

Lớn lên trong gia đình nhà giáo, bên Nội thì phong kiến , bên Ngoại thì toàn giáo viên … tôi hồi nhỏ cũng được nhồi nhét đủ các bài đạo đức từ thời xưa lắc xưa lơ. Quan điểm của tôi về trinh tiết, ngoại tình, đạo vợ chồng, đạo làm dâu vv… có thể gọi là xưa như trái đất và cực kỳ bảo thủ. Bạn bè hay nói tôi cực đoan. (May là thời đó không có báo online, không có mục tâm sự… Chứ không, biết đâu tôi cũng đã từng có lần góp bài dạy đời ai đó cũng nên…)

Cho đến khi tôi thật sự vào đời, thật sự va chạm, và thật sự rơi vào những tình huống trờ trêu của số phận … thì tôi mới hiểu câu “Chỉ có ở trong chăn mới biết chăn có rận” ….

Khi chính mình từng vài lần may mắn thoát những lời đường mật của mấy ông đã có gia đình thì tôi hiểu rằng các bạn gái trẻ thật khó tránh được cạm bẫy do chính các ông có vợ ấy đặt ra. Ngây thơ một chút, cả tin một chút, yếu đuối một chút … là đã đủ làm mồi cho bọn đàn ông ấy rồi! Không phải lúc nào người thứ 3 cũng là người duy nhất có tội!

Khi chính mình đã phải dằn vặt, loay hoay, quay quắt đến héo hon để an toàn rút lui khỏi 1 câu chuyện 3 người mà không gây thương tích cho ai, tôi mới hiểu trái tim luôn có lý lẽ riêng của nó. Lý trí mà không vững vàng, tinh thần mà không sắt đá thì người ta sẽ cứ phải ngụp lặn, thậm chí chìm lỉm trong vũng lầy yêu thương không lối thoát. Mà, đâu phải lý trí ai cũng có thể vững được đâu??? Bởi vậy, nhiều khi, cũng khó trách …

Hồi chưa lấy chồng, tôi nghĩ mình sẽ là người vợ biết điều, sẽ không “giam cầm” chồng trong cuộc sống hôn nhân, sẽ “lạt mềm buộc chặt”, sẽ “chung lưng đấu cật”, sẽ “giữ lửa gia đình bằng căn bếp ấm” vv… Nhưng đến khi chính tôi đã chán chê, mỏi mệt với đủ kiểu từ ngọt ngào tới cay đắng, từ nhẹ nhàng tới kiên quyết, từ tỉ tê tới la hét mà vẫn không thể lung lay được chồng mình … thì tôi hiểu, hôn nhân là câu chuyện của hai người. Chỉ một người vun vén mà người kia cứ hất đi thì mãi mãi bài ca hạnh phúc không bao giờ hòa nhịp.

Hồi chưa có mẹ chồng, tôi cũng đã luôn tâm niệm sẽ coi mẹ chồng như mẹ ruột (hoặc không thì cũng chỉ kém mẹ ruột chút xíu thôi), coi gia đình chồng như gia đình mình. Thời gian đầu, dầu sống riêng, nhưng tuần nào tôi cũng chạy về thăm ba má chồng. Chồng không chịu đi thì tôi tự lái về. Nấu được nồi chè, làm được cái bánh cũng hì hục xách về biếu. Đã vậy còn ngồi làm khán giả trung thành nghe mẹ chồng kể chuyện từ đời xưa cho tới đời nay trong gia đình. Chỉ đến khi “đụng chuyện” … thì tôi mới chua xót hiểu ra … không phải mẹ chồng nào cũng có thể là mẹ ruột của nàng dâu!!!

Tôi mang bầu, trong túi chẳng có tiền, đi làm 2 jobs gom góp lắm mới được 200 đồng bạc gởi về VN nhờ mẹ với chị mua dùm đồ bé sơ sinh và mấy bộ quần áo bầu để mặc đi làm. Sẵn có ba má chồng về VN, anh tôi mang đồ qua nhờ ba má chồng xách đi Mỹ dùm. Tôi ốm nghén, thèm quay quắt món mì xào ăn liền hiệu Táo Quân mà  bên đây không có bán. Mẹ tôi mua đỡ 4 hộp mì ăn liền gởi chung, nhờ ba má chồng xách về dùm! Hôm ba má chồng về tới sân bay, cả nhà ra đón. Vừa gặp tôi, má chồng đã tuôn cho 1 tràng “Bả (là mẹ tôi) làm như bên đây đói khổ lắm gởi mì gói cho con. Tao giục lại rồi. Còn gởi quần áo con nít, dầu khuynh diệp nữa. Làm như bên đây không có bán vậy. Tao cũng quăng lại bớt” … Tôi chỉ nói nhỏ cho ba chồng nghe được đúng 1 câu “Tại con thèm quá mà bên này không có bán nên con xin mẹ con mấy gói.” rồi nghẹn lời, tuôn nước mắt … Sau này, tôi còn nghe bà nói với mấy chị em bạn dâu kia là tôi “đua đòi” nên mới phải mua đồ bầu từ VN đem qua … 

Có 1 lần, Giáng Sinh, tôi mua tặng má chồng 1 cái áo len. Áo sales, nhưng đẹp lắm. Hôm Giáng sinh thì bà nhận, nhưng rồi, mấy hôm sau, khi tôi qua nhà chơi, bà trả lại “Má không thích bận đồ Mỹ đâu.” ……… Tôi biết, giá trị cái áo có mấy chục đồng, bà không thích …

Có lần …

Có lần …

Cứ sau mỗi cái “có lần” là tôi lại ngộ ra thêm 1 điều gì đó về quan hệ mẹ chồng, nàng dâu! Và rõ ràng trong cái mâu thuẫn muôn đời giữa “mẹ chồng-nàng dâu” thì không phải lúc nào cũng do những nàng dâu quá quắt!

Vậy đó, khi chính mình đã trải qua tùm lum kiểu trầm luân khổ ải của cuộc đời,  tôi thật sự hiểu được ý nghĩa của câu “Ở trong chăn mới biết chăn có rận” Người ngoài, có hiểu đời đến mấy, có tinh tường, có kiến thức uyên thâm đến mấy, cũng không thể nào thực sự hiểu ngọn nguồn mọi việc. Cũng vì vậy mà tôi đâm ra dè dặt. Ai hỏi ý kiến chuyện gì, tôi cũng chỉ dám nói ý mình nghĩ là vậy, còn quyết định sao là tùy người ta. Không dám đánh giá người ta đúng hay sai. Càng không dám phán xét người ta xấu hay tốt. Bởi mình có ở trong cảnh của người ta đâu mà biết. Và, nói cho cùng, nếu mình thật sự nằm trong hoàn cảnh của người ta, chưa chắc mình đã làm được gì nên cơm nên cháo!!!

Bởi vậy, tiếng Anh mới có thành ngữ “Put yourself in someone’s shoes” … Dịch cho sát nghĩa là “hãy đặt chân mình vô đôi giày của người khác”, còn nói nôm na theo tiếng Việt thì là “Hãy đặt mình vô hoàn cảnh của người khác” …

Ai đó, khi định khuyên bảo ai chuyện gì, chắc cũng nên nhớ tới câu này, để khỏi vô tình biến mình thành “ếch ngồi đáy giếng” …

PS: Bữa nay tui lục báo online, vô tình lượm được mấy bài đọc nhức mắt quá! Đọc mà ức dùm cho người bị “dạy đời” … bèn gõ entry này cho đỡ ức! hehehe